
Bezcenne zabytki, średniowieczne skarby i historia, która zmieniła losy Mazowsza.
Herma św. Zygmunta z piastowskim diademem, XII-wieczna Biblia Płocka, Złoty Kodeks Pułtuski, miecz sprawiedliwości Zygmunta Starego, średniowieczne manuskrypty, dokumenty i unikatowe numizmaty – to tylko część niezwykłych obiektów, które będzie można zobaczyć na wystawie „Mazowsze dla Korony. 500-lecie włączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego”.

Rok 2026 to wyjątkowa rocznica – mija 500 lat od inkorporacji Mazowsza do Królestwa Polskiego. Z tej okazji Muzeum Mazowieckie w Płocku przygotowało największą od lat wystawę poświęconą dziejom regionu w średniowieczu.
Ekspozycja opowie o historii Księstwa Mazowieckiego i władającej nim dynastii Piastów. Przedstawi administrację, kulturę materialną i duchową oraz sztukę i architekturę ziem mazowieckich. O samym procesie inkorporacji opowiedzą oryginalne dokumenty wystawione z woli książąt Mazowsza i królów Polski.
Zwiedzający zobaczą wyjątkowe zabytki pochodzące z najważniejszych polskich muzeów, archiwów państwowych i kościelnych oraz kolekcji prywatnych.

W centrum wystawy znajdzie się herma św. Zygmunta z piastowskim diademem – jeden z najcenniejszych zabytków polskiego średniowiecza. Wśród prezentowanych obiektów znajdą się również m.in. miecz sprawiedliwości Zygmunta I Starego – symbol przejęcia władzy nad Mazowszem przez króla Polski, kielich i patena Konrada Mazowieckiego, fragmenty ornatu fundacji księżnej Agafii, Graduał Bolesława II, Biblia Płocka, Złoty Kodeks Pułtuski, Kodeks Świętosława z Wojcieszyna, średniowieczne dokumenty, unikatowe monety książąt mazowieckich oraz przykłady gotyckiej rzeźby i malarstwa.

Wystawa otrzyma nowoczesną oprawę. Obok oryginalnych eksponatów zaprezentowane zostaną animacja opowiadająca o dziejach księstwa, historyczne mapy oraz multimedialne prezentacje, dzięki którym zwiedzający będą mogli niemal dotknąć średniowiecznych manuskryptów. Ekspozycji towarzyszyć będzie fotograficzna prezentacja romańskiej i gotyckiej architektury Mazowsza. Dla najmłodszych przygotowano kącik edukacyjny. Wydany zostanie bogato ilustrowany katalog oraz inne publikacje poświęcone wystawie.

Wystawa jest częścią projektu „Mazowsze dla Korony. 500-lecie włączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego”, finansowanego ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego. W jego ramach od 2024 roku realizowane są zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży, powstał film „Biały rycerz. Porwanie księcia Janusza”, a w dniach 15–17 września 2026 r. w Płocku odbędzie się konferencja naukowa „Mazowsze w dobie inkorporacji do Królestwa Polskiego 1462–1526”, organizowana wspólnie z Instytutem Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN. Rocznicy towarzyszyć będą również otwarte spotkania popularnonaukowe oraz debata oksfordzka dla młodzieży szkół średnich.
Wystawa czynna będzie od 10 września do 10 grudnia 2026 r.

Na wernisaż zapraszamy 10 września o godz. 13.00 do auli Muzeum Mazowieckiego w Płocku. W programie m.in. koncert Maria Pomianowska Band z programem „Perły muzyki dawnej”.
Liczba miejsc na wernisażu jest ograniczona.